چای ایرانی
مواد لازم
| ماده | مقدار |
|---|---|
| چای سیاه فله (لاهیجان، مخلوط ایرانی یا سیلان) | 4 g |
| آب، تازه‌جوشیده | 200 ml |
ابزار: کتری، قوری یا پارچ نسوز، صافی ریز، ترازو.
دربارهٔ این پیش‌تهیه
چای ضربان زندگی ایرانی است. دم بیدار شدن، بعد از هر غذا، برای هر مهمان و پای هر گفت‌وگو ریخته می‌شود، در استکان‌های کوچک و شفاف تا رنگ قرمز سیرش دیده شود، و با قند یا شاخه‌ای نبات زعفرانی نوشیده می‌شود. ایران چای خودش را می‌کارد: حدود سال 1900 میلادی، بوته‌های چای از هند به تپه‌های مه‌آلود لاهیجان در گیلان آورده شد و لاهیجان پایتخت چای ایران شد.
چای ایرانی را پررنگ و روشن دم می‌کنند و بعد می‌گذارند «دم بکشد» تا برگ‌ها کاملاً باز شوند. این دستور چایی پررنگ و مناسب نوشیدنی‌ها می‌دهد: داغ برای «مه لاهیجان»، سرد برای «غروب دربند».
روش ساخت
- قوری یا پارچ را با کمی آب داغ گرم کنید، بعد آب را خالی کنید.
- چای را بریزید و آب تازه‌جوشیده را رویش بریزید.
- در قوری را بگذارید و بگذارید 4 دقیقه دم بکشد. (به روش سنتی، قوری روی کتری یا سماور می‌نشیند تا داغ بماند.)
- صاف کنید.
- برای نوشیدنی‌های داغ: بلافاصله استفاده کنید. برای نوشیدنی‌های سرد: سریع خنک کنید، در یخچال بگذارید و ظرف 2 روز مصرف کنید.
مقدار و نگهداری
- حدود 180 میلی‌لیتر می‌شود.
- چای داغ بلافاصله مصرف می‌شود؛ چای سرد تا 2 روز در یخچال می‌ماند (تخمینی).
نکته‌ها و رفع اشکال
- تلخ یا زمخت: زیادی دم کشیده. به 4 دقیقه پایبند بمانید.
- بعد از سرد شدن کدر می‌شود («خامهٔ چای»): با چای پررنگ طبیعی است و روی طعم اثری ندارد. سریع خنک کردن کمک می‌کند.
- انتخاب چای: چای لاهیجان سبک‌تر و لطیف‌تر است؛ مخلوط‌های ایرانی اغلب چای سیلان هم دارند. از چای‌های طعم‌دار پرهیز کنید، مگر این‌که دستور خواسته باشد.
گونه‌های دیگر
چای سیاه پررنگ
همین دستور بالا؛ نسخهٔ استاندارد ما.
چای هل
2 دانه هل کوبیده را همراه برگ‌های چای اضافه کنید، همان‌طور که در بسیاری از خانه‌های ایرانی رسم است.
چای بهارنارنج
1 قاشق چای‌خوری بهارنارنج خشک اضافه کنید. چای بهاری شیراز.
چای دم‌سرد
4 گرم چای را در 200 میلی‌لیتر آب سرد، 8–12 ساعت در یخچال دم کنید. نرم‌تر و کم‌گس‌تر؛ ایدئال برای نوشیدنی‌های سرد.
چای با نبات زعفرانی
داغ سرو کنید، با شاخه‌ای نبات زعفرانی که در چای هم زده شود. روش کلاسیک شیرین کردن چای در ایران.